Rada Europy

Rada Europy
Name	Rada Europy
Native name	Rada Europy
Founded	1949
Headquarters	Strasbourg
Region	Europe
Membership	46 państw
Languages	angielski, francuski

Rada Europy jest paneuropejską organizacją założoną w 1949 roku, skupiającą państwa europejskie w celu promowania praw człowieka, praworządności i standardów demokratycznych. Organ ten wyewoluował poprzez współpracę z państwami takimi jak Francja, Wielka Brytania, Belgia, Holandia i Luksemburg, współdziałając z instytucjami typu Organizacja Narodów Zjednoczonych, Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, Unia Europejska, Rada Bezpieczeństwa ONZ i NATO w zakresie norm międzynarodowych.

Historia

Początki instytucji sięgają po II wojnie światowej, gdy politycy tacy jak przedstawiciele Winston Churchill, Robert Schuman, Konrad Adenauer oraz delegacje z Norwegia, Szwecja, Dania i Islandia dążyli do odbudowy instytucjonalnej Europy. Protokół założycielski powstał w dyskusjach obejmujących delegacje z Polska, Czechosłowacja (później Czechy i Słowacja), Węgry, Rumunia oraz Bułgaria. W latach powojennych instrumenty takie jak Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz decyzje pod wpływem wydarzeń jak Zimna Wojna, Rewolucja Węgierska 1956 i Praska Wiosna kształtowały rolę organizacji. Po rozpadzie Związek Radziecki i zakończeniu okresu zimnowojennego nastąpiła ekspansja członkowska obejmująca Estonia, Łotwa, Litwa, Bułgaria, Rumunia i kraje bałkańskie, współgrając z procesami takimi jak Konferencja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

Struktura i organy

Główne organy obejmują Zgromadzenie Parlamentarne z delegatami z Parlament Europejski (nie mylić z instytucją), narodowych parlamentów jak Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Bundestag, Assemblée nationale i Westminster; Komitet Ministrów z przedstawicielami rządów takich jak Rząd Francji, Rząd Niemiec, Rząd Włoch; Sekretariat kierowany przez Sekretarza Generalnego, funkcję piastowali przedstawiciele związani z politykami pokroju delegacji z Szwecja czy Norwegia. Inne organy to Europejski Trybunał Praw Człowieka, Komisarz ds. Praw Człowieka oraz organy monitoringowe współpracujące z instytucjami takimi jak Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w odmiennych jurysdykcjach. Siedziby i miejsca obrad obejmują budynki w Strasbourg, powiązane z lokalnymi instytucjami jak Parlement Européen i instytucjami kulturalnymi.

Funkcje i zadania

Organizacja zajmuje się monitorowaniem przestrzegania instrumentów takich jak Konwencja o prawach człowieka, prowadzeniem misji obserwacyjnych podczas wyborów, wspieraniem reform konstytucyjnych w państwach od Portugalia po Mołdawia, szkoleniami dla sędziów z Turcja i ekspertami z Ukraina. Realizuje programy dotyczące ochrony mniejszości takich jak społeczności w Kosowo, promocji standardów mediów zgodnych z orzecznictwem z Europejski Trybunał Praw Człowieka oraz inicjatywy dotyczące zwalczania korupcji z udziałem ekspertów z Transparency International i współpracą z organami ścigania w Włochy, Hiszpania i Grecja. Działania obejmują też tworzenie kodeksów etycznych dla policji i wsparcie reformy wymiaru sprawiedliwości w krajach jak Albania i Czarnogóra.

Członkostwo i kryteria przystąpienia

Członkami są państwa europejskie spełniające kryteria wynikające z dokumentów ustanowionych przez fundatorów: państwa takie jak Szwajcaria, Austria, Monako, Andora i San Marino wstąpiły po spełnieniu standardów prawnych i politycznych. Kryteria akcesyjne odnosiły się do zobowiązań w ramach Konwencja o prawach człowieka i mechanizmów monitoringu, negocjacji z delegacjami z Macedonia Północna, Serbia, Bośnia i Hercegowina i aspirantami bałkańskimi. Proces przystąpienia obejmuje ocenę organów sądowych, ustawodawczych i administracyjnych oraz audyty prawne z udziałem ekspertów z Komitet Ministrów.

Instrumenty prawne i polityki

Instrumentarium obejmuje umowy i konwencje, w tym Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, protokoły, rezolucje Zgromadzenia Parlamentarnego oraz zakreślone procedury wykonawcze Komitetu Ministrów. Orzecznictwo z Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i instrumenty takie jak Protokół nr 6 lub Protokół nr 11 wpływały na politykę wewnętrzną państw jak Węgry, Polska, Rosja (przed zawieszeniem) oraz na reformy ustawodawcze w Portugalia i Irlandia. Narzędzia obejmują procedury monitoringu, raporty eksperckie, rekomendacje legislacyjne i misje fact-finding, współdziałając z organizacjami takimi jak Helena Kennedy Centre, European Law Institute oraz niezależnymi ekspertami.

Współpraca międzynarodowa i relacje z UE

Relacje z Unia Europejska obejmują wymianę orzecznictwa pomiędzy Europejskim Trybunałem Praw Człowieka a Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, programy wspólne z Komisją Europejską, partnerstwa z Parlamentem Europejskim oraz projekty z Europejska Agencja Praw Podstawowych. Współpraca dotyczy też krajów trzecich i organizacji międzynarodowych jak ONZ, Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju oraz regionalne porozumienia z państwami bałkańskimi, skandynawskimi i kaukaskimi. W praktyce realizowane są wspólne programy dotyczące praw człowieka, migracji, przeciwdziałania handlem ludźmi i reformy sądownictwa z instytucjami takich krajów jak Niemcy, Wielka Brytania i Szwecja.

Kontrowersje i krytyka

Organizacja była krytykowana w sprawach dotyczących stosowania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec państw takich jak Rosja (przed incydentami politycznymi), Turcja podczas napięć politycznych, oraz sporów z Polska i Węgry dotyczących reform sądownictwa. Krytyka pochodziła od instytucji międzynarodowych jak Komisja Europejska, organizacji pozarządowych typu Amnesty International i środowisk prawniczych z Europejskie Stowarzyszenie Sędziów. Kwestionowano skuteczność mechanizmów egzekwowania decyzji, politykę rozszerzenia wobec krajów bałkańskich, oraz rolę politycznej presji w organach decyzyjnych w kontekście sporów między delegacjami z Rosja, Ukraina i innymi państwami regionu.

Category:Organizacje międzynarodowe w Europie