Fundacja Oświęcim

Fundacja Oświęcim
Name	Fundacja Oświęcim
Formation	1996
Type	Fundacja
Headquarters	Oświęcim
Location	Oświęcim, Lesser Poland
Leader title	Prezes

Fundacja Oświęcim Fundacja Oświęcim jest polską organizacją pozarządową działającą w obszarze pamięci historycznej, edukacji o Holokaust, upamiętniania miejsc pamięci oraz promocji dialogu międzykulturowego. Organizacja współpracuje z instytucjami muzealnymi, uniwersyteckimi i samorządowymi, prowadząc programy skierowane do uczniów, nauczycieli, badaczy i szerokiej publiczności. Jej prace mieszczą się w kontekście debaty o zachowaniu i interpretacji dziedzictwa powiązanego z byłym niemieckim obozem koncentracyjnym i zagłady.

Historia

Fundacja została powołana w kontekście zmian ustrojowych w Polsce po upadku komunizmu i procesu transformacji, kiedy instytucje takie jak Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz samorząd Oświęcim poszukiwały partnerów do działań edukacyjnych. W okresie działalności Fundacja współpracowała z Yad Vashem, United States Holocaust Memorial Museum, Towarzystwo Przyjaciół Oświęcimia i instytucjami akademickimi jak Uniwersytet Jagielloński oraz Uniwersytet Warszawski. W rezultacie wypracowała porozumienia z organizacjami międzynarodowymi, w tym z UNESCO i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego z Niemcy, Izrael i Stany Zjednoczone.

Cele i misja

Fundacja koncentruje się na dokumentowaniu historii związanej z miejscami pamięci oraz promowaniu upamiętnień zgodnych z międzynarodowymi standardami opracowanymi przez ICOMOS, ICMEMO oraz praktykami instytucji takich jak Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Misją jest przeciwdziałanie zapomnieniu wydarzeń powiązanych z Holokaustem, wspieranie badań naukowych i popularyzacja wiedzy historycznej w duchu dialogu między społecznościami takimi jak Polacy, Żydzi, Niemcy oraz mniejszości lokalne. Cele obejmują także rozwój programów pedagogicznych zgodnych z wytycznymi Ministerstwa Kultury i współpracę z organizacjami międzynarodowymi takimi jak Amnesty International w obszarze praw człowieka.

Działalność edukacyjna i kulturalna

Fundacja realizuje warsztaty, seminaria i wystawy współorganizowane z podmiotami jak Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu i Brzezince i Muzeum Śląskie. Programy edukacyjne obejmują kursy dla nauczycieli prowadzone we współpracy z katedrami Historia na Uniwersytet Jagielloński, seminaria z udziałem badaczy z Hebrew University of Jerusalem oraz projekty współtworzone z instytucjami takimi jak Fundacja Batorego i Polish-American Freedom Foundation. W obszarze kulturalnym Fundacja organizuje koncerty, spektakle i festiwale z udziałem artystów związanych z Teatr Polski w Bielsku-Białej czy galeriami współpracującymi z Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży.

Projekty i programy

Wśród realizowanych inicjatyw znajdują się programy dokumentacyjne inspirowane działaniami instytucji takich jak Fortunoff Video Archive for Holocaust Testimonies, projekty badawcze w partnerstwie z Instytut Pamięci Narodowej oraz projekty digitalizacji zbiorów przy współpracy z Google Cultural Institute i bibliotekami uczelnianymi typu Biblioteka Jagiellońska. Fundacja prowadzi także programy upamiętnień miejsc drobnych pamięci współpracując z samorządami powiatowymi, organizując sympozja z udziałem delegacji z Bundeszentrale für politische Bildung i ekspertów z European Holocaust Research Infrastructure. Projekty edukacyjne obejmują wymiany młodzieżowe z organizacjami z Niemcy, Izrael i Wielka Brytania oraz stypendia dla badaczy z Polska Akademia Nauk.

Struktura organizacyjna i finansowanie

Fundacja ma zarząd i radę programową złożoną z ekspertów powołanych spośród przedstawicieli instytucji takich jak Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Warszawski, Instytut Pamięci Narodowej i organizacji pozarządowych typu Fundacja Batorego. Finansowanie pochodziło z grantów unijnych o charakterze kulturalnym i edukacyjnym związanych z programami Horyzont Europa i Erasmus+, dotacji od instytucji międzynarodowych jak Fundacja Forda oraz darowizn od samorządów lokalnych, firm i osób prywatnych. Audyt finansowy był przeprowadzany zgodnie z zasadami stosowanymi przez instytucje dotujące, w tym wymogami Ministerstwo Finansów i międzynarodowych donorów.

Współpraca krajowa i międzynarodowa

Fundacja współpracuje z wieloma partnerami, w tym z Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Yad Vashem, United States Holocaust Memorial Museum, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Uniwersytet Jagielloński, Hebrew University of Jerusalem, Bundeszentrale für politische Bildung oraz organizacjami pozarządowymi jak Fundacja Batorego i Amnesty International. Współpraca obejmuje projekty badawcze, programy edukacyjne i działania upamiętniające prowadzone z samorządami takimi jak Urząd Miasta Oświęcim oraz instytucjami kultury z Niemcy, Izrael, Stany Zjednoczone i Francja.

Kontrowersje i krytyka

Działalność Fundacji była przedmiotem sporów publicznych dotyczących interpretacji pamięci miejsc związanych z byłym obozem oraz relacji z instytucjami takimi jak Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau i samorząd Oświęcim. Krytyka dotyczyła także finansowania projektów w kontekście decyzji donorów zagranicznych, co porównywano do debat toczonych wokół instytucji takich jak Instytut Pamięci Narodowej i dyskusji medialnych w Gazeta Wyborcza czy innych redakcjach. W odpowiedzi na niektóre zarzuty, Fundacja podejmowała dialog z partnerami akademickimi i międzynarodowymi, odwołując się do standardów opracowywanych przez ICOM i praktyk stosowanych przez UNESCO.

Category:Organizacje pozarządowe w Polsce