Univeristeitsziekenhuizen

Univeristeitsziekenhuizen
Naam	Univeristeitsziekenhuizen
Type	Universitair ziekenhuis
Land	Nederland
Gevestigd in	Amsterdam; Leiden; Utrecht; Groningen; Maastricht; Nijmegen; Rotterdam; Tilburg
Opgericht	19e–21e eeuw
Specialiteiten	Academische geneeskunde, onderzoek, onderwijs

Univeristeitsziekenhuizen

Univeristeitsziekenhuizen zijn universitaire medische centra die klinische zorg, biomedisch onderzoek en medische opleidingen combineren. Deze centra functioneren als knooppunten tussen ziekenhuizen en universiteiten, en spelen een rol in netwerken rond academische centra zoals Universiteit van Amsterdam, Rijksuniversiteit Groningen, Leiden Universiteit, Utrecht Universiteit, Radboud Universiteit Nijmegen, Erasmus Universiteit Rotterdam, Maastricht University en Tilburg University. Zij huisvesten vaak gespecialiseerde afdelingen met banden naar instituten zoals het Netherlands Cancer Institute, het Hubrecht Instituut, en het Nijmegen Centre for Molecular Life Sciences.

Geschiedenis

De geschiedenis van academische ziekenhuizen in Nederland kan worden teruggevoerd naar vroege 19e-eeuwse stadsziekenhuizen verbonden aan medische faculteiten van instellingen zoals de Universiteit Leiden en de Rijksuniversiteit Groningen. In de late 19e en 20e eeuw ontstonden uitbreidingen in aansluiting op gespecialiseerde instituten zoals het Wilhelmina Gasthuis en het Dijkzigt Ziekenhuis, terwijl naoorlogse ontwikkelingen samenhingen met de groei van faculteiten aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Radboud Universiteit Nijmegen. Tijdens de tweede helft van de 20e eeuw droegen hervormingen in de zorgsector en de opkomst van biomedische onderzoeksprogramma's bij aan fusies en herstructureringen, vergelijkbaar met veranderingen rond instellingen als het Academic Medical Center (AMC) en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). In de 21e eeuw leidde internationalisering en concentratie van hoogcomplexe zorg tot samenwerkingsverbanden met centra zoals het Netherlands Translational Research Center en het Hubrecht Institute.

Organisatie en governance

Bestuurlijke structuren zijn meestal hiërarchisch met een raad van bestuur en een medische staf, vergelijkbaar met modellen in ziekenhuizen verbonden aan universiteiten zoals UMC Utrecht en Erasmus MC. Toezicht komt vaak van raden vergelijkbaar met die bij Universiteit Maastricht en Radboudumc, met advies van medisch directeuren en opleidingscoördinatoren uit netwerken als het Dutch Federation of University Medical Centers. Governance maakt gebruik van klinische divisies die parallel lopen aan instituten zoals het Cancer Center Netherlands en het Heart Failure Centre. Corporate governance-activiteiten worden beïnvloed door samenwerkingsafspraken met lokale overheden en met partners als het RIVM en regionale gezondheidsnetwerken.

Academische functies en onderwijs

Academische ziekenhuizen vervullen onderwijsrollen voor medische faculteiten van instellingen zoals de Universiteit van Amsterdam, Leiden Universiteit, en Maastricht University. Zij bieden co-schappen, specialisatietrainingen en promovendi-begeleiding verbonden aan onderzoeksinstituten zoals het Hubrecht Instituut, het Nijmegen Medical School Research, en het Erasmus MC Cancer Institute. Continuing medical education en symposia vinden plaats in samenwerking met organisaties als de Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst en internationale partners waaronder Karolinska Institutet, Imperial College London, Harvard Medical School, Johns Hopkins University, en University College London.

Medische specialismen en onderzoeksprogramma's

Univeristeitsziekenhuizen huisvesten sub-specialismen zoals oncologie, cardiologie, neurologie, transplantatiegeneeskunde en neonatologie. Onderzoeksprogramma's zijn gekoppeld aan laboratoria en centra zoals het Netherlands Cancer Institute, het Hubrecht Instituut, en het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour. Klinische trials en translationeel onderzoek vinden plaats in samenwerking met consortia zoals European Organization for Research and Treatment of Cancer, COST Action, en internationale onderzoeksuniversiteiten zoals University of Oxford, Massachusetts Institute of Technology, Stanford University en Salk Institute. Innovaties bestrijken genoommedicatie, immunotherapie en regeneratieve geneeskunde met partners als het LUMC Regenerative Medicine Center en het UMC Utrecht Brain Center.

Patiëntenzorg en voorzieningen

De centra bieden hoogcomplexe zorg inclusief traumazorg, spoedeisende hulp en gespecialiseerde poli's. Faciliteiten zijn vergelijkbaar met academische afdelingen van instellingen zoals het AMC, het Erasmus MC en het Radboudumc, waaronder intensive care-units, operatiecomplexen, beeldvormingscentra en gespecialiseerde diagnostiek. Patiëntgerichte services werken samen met regionale ziekenhuizen en organisaties zoals het Nederlandse Rode Kruis en het CIZ om doorverwijzing en revalidatie te coördineren. Patiëntenzorg bevat vaak multidisciplinaire teams die participeren in nationale netwerken zoals het Dutch National Tumour Network.

Financiering en personeel

Financiering is een mix van bekostiging via zorgverzekeraars, onderzoeksbeurzen van organisaties zoals het Netherlands Organisation for Scientific Research, subsidies van de European Commission en private fondsen zoals het Dutch Cancer Society. Personeel bestaat uit medisch specialisten, verpleegkundigen, academisch onderzoekers en ondersteunende staf, veelal opgeleid aan universiteiten zoals Universiteit Maastricht en Universiteit Utrecht. HR-structuren delen kenmerken met academische ondernemingen en werken samen met platforms zoals het European University Association en professionele verenigingen zoals de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde.

Samenwerking en internationale netwerken

Academische ziekenhuizen participeren in internationale samenwerkingen met instituties zoals Karolinska Institutet, Imperial College London, Harvard Medical School, Johns Hopkins Hospital en pan-Europese netwerken zoals European Research Area. Nationaal werken ze samen met onderzoekscentra als het Netherlands Cancer Institute, het Hubrecht Instituut en regionale ziekenhuizen binnen samenwerkingsverbanden zoals de STZ en de NFU. Dergelijke netwerken bevorderen patiëntenzorg, klinische trials en gezamenlijke master- en PhD-programma's met universiteiten zoals Leiden Universiteit, Rijksuniversiteit Groningen en Erasmus Universiteit Rotterdam.

Category:Ziekenhuizen in Nederland Category:Academische ziekenhuizen