Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek

Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek
Naam	Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek
Land	Nederland
Type	toegepast onderzoek
Opgericht	20e eeuw
Locatie	diverse locaties

Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek is een begrip voor praktijkgerichte wetenschappelijke activiteiten in Nederland die zich richt op de toepassing van natuurwetenschappelijke kennis. Het veld heeft connecties met tal van instellingen zoals universiteiten, bedrijfsleven en onderzoekscentra en raakt onderwerpen die relevant zijn voor technologie, industrie en maatschappelijke vraagstukken. De ontwikkeling van dit onderzoeksveld is beïnvloed door nationale beleidsmakers, maatschappelijke organisaties en internationale samenwerkingsverbanden.

Geschiedenis

In de vroege twintigste eeuw werden initiatieven voor praktijkgericht onderzoek gevormd binnen instituten zoals Technische Universiteit Delft, Philips, Royal Dutch Shell, Unilever en regionale onderzoekscentra, en later uitgebreid na de Tweede Wereldoorlog met betrokkenheid van Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee, TNO, Het Koninklijk Instituut voor de Tropen en universiteiten zoals Universiteit van Amsterdam en Universiteit Utrecht. Tijdens de Koude Oorlog beïnvloedden geopolitieke ontwikkelingen zoals de Europese Economische Gemeenschap, de NAVO en internationale verdragen investeringen in technologieën die ook binnen toegepast onderzoek werden ontwikkeld, waaronder samenwerking met bedrijven als ASML en instituten als Centrum Wiskunde & Informatica. In de late twintigste en vroege eenentwintigste eeuw speelden programma's van de Europese Commissie, het Nationaal Plan en partnerschappen met organisaties zoals Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie een rol bij de professionalisering en institutionalisering van toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek.

Organisatie en structuur

Organisatorisch bestaat het veld uit netwerken tussen academische instituten zoals Eindhovense Universiteit, Rijksuniversiteit Groningen, Vrije Universiteit Amsterdam en onderzoeksinstellingen zoals TNO, regionale innovatielabs en industriële R&D-afdelingen van bedrijven als AkzoNobel en Heineken. Bestuurlijke relaties lopen via ministeries zoals Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, beleidsgremia waaronder Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek en adviesraden zoals Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, met daarnaast invloed van belangenorganisaties zoals VNO-NCW. Interne structuren omvatten thematische afdelingen, innovatiehubs en proefhuizen die samenwerken met beroepsverenigingen zoals Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en regionale ontwikkelingsmaatschappijen.

Onderzoeksgebieden

Belangrijke onderzoeksvelden omvatten materiaalwetenschap en nanotechnologie met laboratoria die samenwerken met FOM Instituut AMOLF, energietechnologie en duurzame systemen in partnerschap met ECN en klimaatonderzoek verbonden aan KNMI. Biotechnologie en life sciences koppelen aan instellingen zoals Leiden University Medical Center en bedrijven zoals DSM, terwijl sensor- en mechatronica-onderzoek vaak wordt uitgevoerd samen met Philips Research en ASML. Verder omvatten thema's waterbeheer en deltatechnologieën onderzoek in samenwerking met Deltares en Rijkswaterstaat, en ICT-innovaties met partners als SURF en universiteiten.

Toepassingen en impact

Toepassingen van het onderzoek zijn zichtbaar in industriële processen bij bedrijven zoals Shell, AkzoNobel en Unilever, in infrastructuurprojecten met stakeholders zoals ProRail en Rijkswaterstaat, en in gezondheidszorgimplementaties bij Erasmus MC en Radboudumc. Impact manifesteert zich in patenten en technologieoverdracht aan ondernemingen zoals ASML en Philips, in beleidsadviezen voor organisaties zoals Ministerie van Economische Zaken en in maatschappelijke innovaties ondersteund door regionale ontwikkelingsfondsen en samenwerkingsverbanden met European Innovation Council.

Samenwerking en financiering

Samenwerking vindt plaats via consortia waaronder universiteiten zoals Technische Universiteit Eindhoven, onderzoeksinstellingen zoals TNO en multinationals zoals Philips en DSM, en via internationale programma's van Horizon 2020 en EU-instrumenten die cofinanciering stimuleren. Financiering komt van publieke bronnen zoals Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, Europese fondsen en ministeries, naast private investeringen van venture capital-fondsen en industriële R&D-budgetten van bedrijven zoals AkzoNobel en Shell en via publiek-private partnerschappen met organisaties zoals Topsectorenbeleid.

Methoden en technologieën

Methoden omvatten experimentele technieken uit laboratoria verbonden aan FOM Instituut AMOLF en TNO, computationele modellen ontwikkeld in samenwerking met Centrum Wiskunde & Informatica en high-throughput technieken toegepast binnen biotechnologie-labs geassocieerd met Leiden University Medical Center. Technologieën variëren van nanofabricage in cleanrooms zoals die bij ASML en Philips Research tot prototyping en testfaciliteiten gebruikt door bedrijven zoals Delft Instruments en instituten zoals Deltares, waarbij standaarden en kwaliteitszorg worden afgestemd met organisaties zoals NEN.

Kritiek en ethische overwegingen

Kritiek richt zich op kwesties zoals intellectueel eigendom en open science-debatten die spelen tussen universiteiten zoals Universiteit Leiden en commerciële partners zoals Philips, maatschappelijke acceptatie bij stakeholders zoals lokale gemeentes en ngo's zoals Milieudefensie, en ethische dimensies in biotechnologie die betrokkenheid vergen van medische centra zoals Erasmus MC en ethische commissies. Debatten over financieringsprioritering en onafhankelijkheid van onderzoek voeren academische raden en adviesorganen zoals Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid.

Category:Onderzoeksinstituten in Nederland