Stichting van de Arbeid

Stichting van de Arbeid
Naam	Stichting van de Arbeid
Opgericht	15 maart 1945
Type	overlegorgaan
Locatie	Amsterdam

Stichting van de Arbeid is een Nederlands overlegorgaan waarin werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties afspraken maken over arbeidsvoorwaarden, sociale zekerheid en arbeidsmarktbeleid. De stichting fungeert als neutraal platform tussen partijen zoals Koninklijke Vereniging MKB-Nederland, VNO-NCW, FNV, CNV en Christelijk Nationaal Vakverbond, en heeft invloed gehad op beleidsvorming in de rand van Sociaal-Economische Raad (SER), Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Nederland), Tweede Kamer der Staten-Generaal en bestuurlijke gremia zoals Provinciale Staten van Noord-Holland. De Stichting heeft historische wortels in naoorlogse akkoorden en wordt vaak betrokken bij cao-overleggen, adviestrajecten en bemiddeling rond kwesties als pensioen, arbeidsduur en arbeidsomstandigheden.

Geschiedenis

De oorsprong van de Stichting ligt in de nasleep van Tweede Wereldoorlog, toen sociale partners zoals Algemene Nederlandse Werkgeversvereniging (ANWV), Nederlands Verbond van Vakverenigingen en prominente figuren uit het bedrijfsleven en de vakbeweging bijeenkwamen om herstel en stabiliteit te bevorderen, parallel aan instituties als de Marshallhulp en de wederopbouw van Rotterdam. In de jaren vijftig en zestig werkten vertegenwoordigers afkomstig van organisaties als Koninklijke Metaalunie, Bouwend Nederland, Ahold, Philips (bedrijf), Unilever en vakbonden rond leiders als Wim Schermerhorn en Pieter Oud aan poldermodellen en loonmatiging die ook terug te vinden zijn in afspraken met het Internationaal Monetair Fonds en het Internationaal Arbeidsbureau. Tijdens de oliecrisis van 1973 en de economische neergang van de jaren tachtig trad de Stichting op als schakel tussen sociale partners en beleidsmakers zoals kabinetten van Dries van Agt en Ruud Lubbers, en speelde zij een rol in heronderhandelingen die banden hadden met instituties als De Nederlandsche Bank en Centraal Planbureau. In recente decennia werkte de Stichting samen met spelers als ING Group, ABN AMRO, Pensioenfonds Zorg en Welzijn en Stichting Pensioenfonds, en speelde zij een rol bij discussies rondom de participatiewet en pensioenreformen beïnvloed door beleidslijnen van Mark Rutte en commissies rond Pension Commission (Nederland).

Organisatie en structuur

De bestuurlijke opzet bindt werkgeversorganisaties zoals VNO-NCW, MKB-Nederland, LTO Nederland aan werknemersorganisaties zoals FNV, CNV en De Unie, met adviseurs en stafleden afkomstig uit instellingen als Centraal Planbureau, Universiteit van Amsterdam, Erasmus Universiteit Rotterdam en Tilburg University. De dagelijkse leiding bestaat uit een voorzitter en een secretariaat dat coördineert met raden en werkgroepen vergelijkbaar met structuren binnen Sociaal-Economische Raad (SER), Staten-Generaal, Raad van State en sectorcommissies van Werkgeversvereniging Techniek Nederland. De Stichting organiseert ronde tafels met vertegenwoordigers van bedrijven als Shell plc, KPN, NS (Nederlandse Spoorwegen), en maakt gebruik van externe expertise van onderzoeksinstituten zoals CPB, TNO, SEOR en denktanks als Clingendael en WODC.

Taken en activiteiten

De primaire taken omvatten het faciliteren van cao-overleg tussen partijen zoals FNV Metalektro, Bouwbond en sectororganisaties in de bouw, transport en zorg, het maken van adviesnota’s over pensioenregelingen met stakeholders zoals Pensioenfonds ABP en Pensioenfonds Zorg en Welzijn, en het bemiddelen in arbeidsconflicten die anders bij instanties als Vakbond FNV of kantonrechters zouden komen. Activiteiten omvatten conferenties met academici van University College London en Oxford University, werkgroepen met beleidsmakers uit Ministerie van Financiën (Nederland), en gezamenlijke verklaringen over onderwerpen als arbeidsduur, loonvorming en arbeidsmigratie gekoppeld aan dossiers bij Immigratie- en Naturalisatiedienst en discussies binnen Europese Commissie en Internationaal Monetair Fonds. De Stichting produceert memoranda, whitepapers en convenanten die vaak door partijen als ABN AMRO, Rabobank en sectorfondsen worden gebruikt bij implementatie.

Relaties met overheid en sociale partners

De Stichting onderhoudt intensieve contacten met kabinetten, ambtelijke top van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Nederland), parlementariërs van Tweede Kamer der Staten-Generaal en adviesorganen als de Sociaal-Economische Raad (SER) en Raad van State. Relaties met sociale partners omvatten langdurige samenwerking met FNV, CNV, De Unie, VNO-NCW, MKB-Nederland en brancheorganisaties als Bouwend Nederland en MKB-Nederland. Op internationaal niveau heeft de Stichting netwerken met Europese koepels zoals European Trade Union Confederation en BusinessEurope, en participeert zij in overlegvormen waarin ook multinationals zoals Unilever, Heineken en Philips (bedrijf) vertegenwoordigd kunnen zijn.

Invloed op arbeidsmarkt- en sociaal beleid

De Stichting heeft bijgedragen aan beleidslijnen rond loonmatiging, arbeidsduur en pensioenen die door kabinetten van onder anderen Joop den Uyl, Dries van Agt en Ruud Lubbers werden ondersteund, en is geciteerd in consultaties met Centraal Planbureau, De Nederlandsche Bank en Sociaal-Economische Raad (SER). Het werk van de Stichting beïnvloedde cao-onderhandelingen in sectoren zoals metaal, bouw, zorg en transport en had repercussies voor besluitvorming in instellingen als UWV, SVB en pensioenfondsen zoals Pensioenfonds ABP. Door convenanten heeft zij bijgedragen aan hervormingen die ook vanuit Europese kaders van Europese Unie en internationale vergelijkingen met landen als Duitsland, Verenigd Koninkrijk en Zweden werden beoordeeld.

Kritiek en controverses

Kritiek richt zich op vermeende elitebepaling en beperkte representatie van zzp’ers en nieuwkomers, vergelijkbaar met debatten rond Platform Zelfstandige Ondernemers, en op transparantie ten aanzien van invloed van grote bedrijven zoals Shell plc en Unilever bij beleidsvoorstellen. Controverses betroffen periodes waarin vakbonden zoals FNV en werkgeversorganisaties botsingen hadden over loonbeleid en pensioenhervormingen, en discussies over rol van de Stichting in dossier van arbeidsmigratie en detachering waarbij ook EU-regelgeving en instanties zoals European Commission betrokken waren. Daarnaast zijn er vragen gesteld over samenwerkingsverbanden met financiële instellingen zoals ING Group en Rabobank en mogelijke belangenconflicten in adviestrajecten richting het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Nederland).

Category:Nederlandse organisaties