This article was accepted into the corpus but its outbound wikilinks were never NER-processed — typical at the deepest BFS hop or when the run's entity cap was reached. No expansion funnel to show.
| Het Nieuwe Testament | |
|---|---|
| Naam | Het Nieuwe Testament |
| Genre | Religieus, geschiedschrijving, theologie |
| Taal | Grieks, Latijn, Syrisch, Koptisch |
| Oorspronkelijke titel | Καινή Διαθήκη |
| Datum | 1e–2e eeuw n.Chr. |
| Plaats | Antiochië, Alexandrië, Rome |
| Auteur | apostelen, evangelisten, Paulus van Tarsus, Johannesevangelist |
Het Nieuwe Testament
Het Nieuwe Testament is de verzameling van geschriften die de kern vormt van de christelijke canon en die verhalen over het leven van Jezus van Nazareth, brieven van Paulus van Tarsus, en geschiedenissen zoals de Handelingen van de Apostelen bevat. Deze teksten zijn ontstaan in de Grieks-sprekende oecumene van het Romeinse Rijk tijdens de 1e en 2e eeuw na Christus en zijn van diepgaande invloed geweest op religieuze tradities zoals het Katholicisme, Protestantisme, en Oosters-orthodoxe Kerk. De corpusvorming en canonisering betroffen belangrijke actoren en gebeurtenissen zoals de concilies van Nicea (325), Kanon van Athanasius (367), en kerkvaders zoals Irenaeus, Origenes, en Augustinus van Hippo.
De inleiding tot het Nieuwe Testament situeert het werk binnen de late-Judaïsme van steden als Jeruzalem, Antiochië, en Alexandrië en binnen de bestuurlijke structuur van het Romeinse Rijk. Centraal staan figuren en teksten die nauw verbonden zijn met bewegingen rond Johannes de Doper, de apostelen Petrus, Jakobus (de rechtvaardige), en de missiewerking van Paulus van Tarsus. De religieuze en sociale spanningen met groepen zoals de Farizeeën, Sadduceeën, en de Zeloten vormen een achtergrond voor evangelische en apologetische motieven die terugkeren in evangeliën, brieven en apocalyptische literatuur zoals de Openbaring van Johannes.
De traditionele samenstelling omvat vier evangeliën: het Evangelie volgens Matteüs, het Evangelie volgens Marcus, het Evangelie volgens Lucas, en het Evangelie volgens Johannes; het geschiedboek Handelingen van de Apostelen; de pauline brieven, inclusief de Brieven aan de Romeinen en de Korintiërsbrieven; algemeen-pastorale brieven zoals de Brieven van Petrus en de Brieven van Johannes; en de apocalyptische tekst Openbaring (Johannes). Debatten over canoniciteit betroffen werken zoals het Evangelie van Thomas, het Evangelie van Maria Magdalena, en de Didache, waarbij authors zoals Marcion van Sinope en teksten met dualistische trekken invloed hadden op vroege keuzes. Belangrijke besluitvormende bijeenkomsten en schrijvers, zoals Eusebius van Caesarea en de synoden in Hippo Regius en Cartago (397), droegen bij aan de vaststelling van de 27-boekencanon die in veel kerken gehanteerd wordt.
De tekstuele overlevering berust op manuscripten en fragmenten in Grieks, Latijn, Syrisch, Koptisch, en andere talen. Belangrijke getuigen zijn de codices zoals Codex Sinaiticus, Codex Vaticanus, Codex Alexandrinus, en het Papyrus 52 (P52), evenals later Latijnse tradities zoals de Vetus Latina en de Vulgata van Hiëronymus. Tekstkritische werken door geleerden als Tischendorf, Westcott en Hort, en moderne instituten zoals het Institut für Neutestamentliche Textforschung analyseren varianten en reconstructies. De ontdekking van manuscripten in locaties zoals Qumran, hoewel hoofdzakelijk Dode Zeerollen bevatend, en vondsten uit Oxyrhynchus hebben het begrip van tekstverspreiding en lezersgemeenschappen verdiept.
Vertalingen speelden een cruciale rol bij verspreiding in taalgemeenschappen en denominaties. Oude vertalingen omvatten de Septuagint-context, de Vulgata van Hiëronymus, Syrische versies zoals de Peshitta, en Koptische vertalingen in dialecten zoals Sahidisch en Bohairisch. In de moderne periode waren vertalingsprojecten zoals de King James Version, de Statenvertaling, en de Nieuwe Bijbelvertaling bepalend voor liturgische en nationale identiteiten in Engeland, Nederland, Duitsland en de Verenigde Staten. Vertalers en organisaties zoals William Tyndale, Martin Luther, de British and Foreign Bible Society, en moderne bijbelgenootschappen hebben invloed gehad op taalvlakken en bijbelgebruik in gemeenschappen verbonden met instellingen zoals de Universiteit van Oxford, Universiteit van Cambridge, en seminaries verbonden aan Princeton Theological Seminary.
Centrale theologische thema’s zijn christologie, soteriologie, eschatologie, sacramentologie en ecclesiologie, zoals ontwikkeld in uitspraken en disputen rond figuren en bijeenkomsten als Nicaea (325), het concilie van Chalcedon (451), en theologen als Athanasius van Alexandrië, Gregorius van Nyssa, Thomas van Aquino, en Maarten Luther. Interpretaties variëren van sacramentele lezingen in het Katholicisme en Oosters-orthodoxe Kerk tot sola scriptura-standpunten in veel Protestantisme-tradities, en invloed van hermeneutici zoals Friedrich Schleiermacher, Rudolf Bultmann, en Paul Tillich.
De ontvangst van de teksten heeft politieke, sociale en culturele consequenties gehad in contexten zoals het Heilige Roomse Rijk, de Reformatie, koloniale projecten van Spanje en Portugal, en maatschappelijke hervormingen in de moderniteit. Controverses omvatten geschillen over slavernij en bijbeltekst, debatten rond historische Jezus-onderzoek met figuren als Albert Schweitzer en Rudolf Bultmann, en moderne discussies over inclusie en bijbels hermeneutiek in instellingen zoals de Verenigde Naties-verbanden en academische centra zoals Harvard Divinity School en École biblique et archéologique française de Jérusalem. Literaire, artistieke en juridische repercussies tonen zich in werken en instellingen zoals de King James Bible-cultuur, musea met bijbelmanuscripten, en internationale rechtszaken waarbij religieuze narratieven aan de orde kwamen.
Category:Bijbelse boeken